Gedachte, Leeslengte kort

Magnetisch

Het roodborstje is in staat om zijn jaarlijkse trek van drieduizend kilometer naar het zuiden (van Scandinavië naar het Middellandse Zeegebied) feilloos en naar de juiste plek te maken door zich te oriënteren op de hellingshoeken van de magnetische veldlijnen van de aarde.

Het vogeltje doet dit met behulp van een eiwit in zijn oog, dat gebruik maakt van kwantummechanische eigenschappen. Bij veel trekvogels lijkt dit op gelijkaardige wijze te gebeuren.

Ook planten maken gebruik van kwantummechanische eigenschappen, bijvoorbeeld binnen de fotosynthese.

Vermoedelijk komt het benutten van kwantummechanica door biologische systemen zeer algemeen voor, en is het een van de oudste evolutionaire fenomenen. In Hoe leven ontstaat van Jim Al-Khalili en Johnjoe McFadden wordt er het nodige over uitgelegd.

In dat boek wordt bijvoorbeeld ook de toets met de postduiven beschreven. Daarbij werden de vleugels van tien vogels voorzien van magneetjes om hun oriëntatievermogen op de proef te stellen.

De magneetjes bleken verstorend te werken. Nog slechts één postduif vond zijn til terug.

Dus wie durft er – met deze kennis gevoed – nog een ontwapenend antwoord te geven op de vraag of mobieltjes schadelijk zijn voor ons richtingsgevoel en welbevinden?

Het roodborstje blijft hoe dan ook aantrekkelijk.

Standaard
Gedachte, Leeslengte kort

Staalblauw

Twee dagen na de juli-storm is het een uiterst milde zomerdag – alsof er altijd vrede heerst in de natuur.

De lucht is staalblauw met een enkele witte vliegtuigstreep. Condens van uitlaatgassen, een zachte frons in een vriendelijke hemel.

Ik kan mijn blik diep de horizon in laten priemen, over de aarde die zich kromt. Zo helder is het.

Beneden staan de iepen. Hun kronen, meters lager dan mijn standplaats op het balkon, worden licht bewogen door een briesje. Ze deinen en ze schommelen wat.

Hun bladeren hebben zich inmiddels weer opgericht. De bomen lijken al hersteld van de stress waarmee de storm ze heeft verrast.

Alleen levenloze takpunten met afhangend, geteisterd blad, gekwetst tot moes en rafels – versleten weefsel in één dag – herinneren nog aan het geweld.

Verpulpte twijgen. Ze zullen weldra afvallen en vervangen worden door vers, nieuw loof. De zomer is nog jong genoeg.

Standaard
Dichtwerk, Gedachte, Leeslengte kort

Brat girl Kamala

En plotseling is Trump
de geslagen, oude man,
de loser
die moet opboksen
tegen een fysieke
en mentale
krachtpatser.

En nog wel
een gekleurde vrouw!

Ach arme DJT,
de feitenloze,
de oranje puber,
die niet anders kan
dan schelden en schreeuwen,
als een kind dat zonder argumenten zit.

Mijn medelijden
krijg je niet.

Ik bid zelden,
maar nu bid ik;
ik bid ervoor
dat dit bestendigt.

Standaard
Dichtwerk, Leeslengte kort

Een godgegeven missie

Twee kampen zijn geschrokken
van de strijd die zij ontstaken –
er vloeiden druppels rood.

Twee minder schuldigen zijn dood gebleven,
elk op hun eigen wijze aangezogen
om aan het spektakel deel te nemen.

Hoe moet de wereld hiermee verder,
als wij er in het Avondland,
gewend aan wat we zijn,
al slecht van slapen?

Wat moet de wereld met een ego
dat zich schaamteloos laat gelden,
dat zegt een man neer te kunnen schieten
bij klaar daglicht in de straat,
en dat zelfs dat het niet hindert
een gekozen president te worden?

Wie, die in zo’n wereld is geboren,
wil daarin leven?
De angst gezaaid in jonge harten moet enorm zijn;
ondraaglijk voor een twintigjarige,
die de rollen omdraait.

Wat ging er in dat hoofd om
tijdens die tijgersluipgang op het dak?
Kruipend naar een vreselijk offer,
pogend iets in de orde te verschuiven.

Een naïef kind, denkend
dat het boven de loop der dingen staat.
Is het in iets geslaagd?

De eerste daad,
een vuist omhoog
die ‘Vecht!’ riep,
was er een van woede.

De tweede,
uit het andere kamp,
riep om verzoening –
en werd aldus beantwoord.

Zou in een gepiercet oor
een sieraad kunnen hangen?

Of wordt de diepe vrees,
nu het gevaar gesterkt wordt
door een vals geloof
in een godgegeven missie,

weer snel gewekt
door monsterlijke woorden,
roepend om retributie en repressie?

Met dank aan:

Standaard
Dichtwerk, Leeslengte kort

Nieuwelingen

Tussen de regels
dirigeert een baton
de subtielste melodieën.

De stillen worden overstemd
door het geraas van luide woorden
en de stampij van zwarte kapitalen.

Blaaskaken werpen zich op als rolmodellen
die vertellen hoe het leven in te vullen –
alsof zij weten wat uitputtend is.

Maar ergens ritselt iets.

Er zijn nog zo veel andere wijsjes
die gespeeld willen worden,
te vinden voor hen die het durven
in het wit te duiken,
tussen de chocoladeletters van de hoornblazers,

die ons slechts over koppen laten surfen,
bang als ze zijn voor de diepe duik
met zijn vondsten
die hen onwelgevallig zijn.

Hun wanstaltige bolle wangen
vertrouwen op de dienstbaarheid
van de manipulatieve kreet –
die groter zijn wil dan zijn moed
en kleiner dan zijn waarheid.

Maar ergens ritselt iets.

In het wit tussen de regels,
in de bescheiden schuilgelegenheden
van hen die zich verloren voelen
in de referentiekaders van de grootste gemene deler,

Lees verder →
Standaard