Met de melancholie
kruipend door mijn aderen,
zo ontwaakte ik.

Je ervaringen
ontglippen je
door je vingers
op hun weg
naar herinneringen.

Mooie frisse jonge mensen
pikken jouw taken
voor hun leven op
met nieuw elan.

Wat blijft er over
in de nazomer
van het leven,
vroeg ik mij af.

De opdracht om
op te tekenen
hoe het
in jouw jonge jaren was?

En dat in woorden,
in gedachten,
in gevoelens
nog eens te doorleven?

Bij de foto:

• De afbeelding van de kinderspeelplaats komt uit Aldo van Eyck: de speelplaatsen en de stad, Stedelijk Museum Amsterdam – NAi Uitgevers, Rotterdam, 2002, p. 57

Zij kon onmogelijk niet gebeuren,
die catharsis van vallend water
over de grind- en asfaltpaden,
over het park dat zich gulzig laafde,
over het groen dat glom en bolde.

De hemel zwol er zwaar van,
groeide buikig en koppig
als dartele Shetlandpony’s,
vormde wanden van rotsen
uit zwart van git gehouwen,
met cascades overgoten
van licht dat zilver straalde.

Dat hele bouwwerk stortte neder
in een plas die spoog en schuimde,
zodat je bonkend vreesde
dat zijn oevers hem vergaten
en de koeten en de zwanen dreigden
door hun gakken en geblaas
met het overspoelen van hun grenzen.

Terwijl jij,
toen de kleuren je betoverden,
de werveling trachtte vast te klampen,
intussen heel goed wetend
dat het zou blijven bij de gratie
van één moment van magisch schenken.

Maar er is dat ene dat je blijft bewaren,
omdat het onuitwisbaar ooit
het reukgeheugen binnendrong,
de vlag waaraan je hem
ook nu vooraf herkende.

Het is de witte peper
zwevend door de ether.

Rijzig icoon van gepasseerde doorzonjaren,
weemoedige vorstin der vensterbank,
tot stakenbos versteend lijkende varen,
standvastige degendot, recht en rank.

Draagt honend de naam ‘wijventongen’
aan beide zijden van de Vlaamse grens,
doch ook als taaie kamerplant bezongen
voor de gemakzuchtig ingestelde mens.

Want kijk hoe ielig uit een fles een touwtje
de majesteit bekruipt als levensader
en, zonder noodzaak van een steunend houtje,
sijpeling instaat voor haar steile kader.

Niemand hoeft te leren
hoe met waanideeën te leven.
De dood, is dat
niet net zoiets als slapen?

Hoeveel ervan heb je nodig
om te overleven?
Hoeveel om een geliefde
met woorden te behouden?

Je begint te snappen waarom
anderen zich vast aan dingen klampen
en ziet de waarheid van het tegendeel:
het tastbare is ontbeerlijk.

Tijd is niets anders dan dimensie vier,
niets anders dan verandering
van het materiële leven,
de dwangweg naar volkomen entropie.

Wat heeft de dode ontvolgd en ontvriend
door het leven te verlaten?
Is het zo simpel als de tijd,
ontsnapt aan de verandering?

Ik dacht dat je zei dat je voorgoed uit je woordenboek had geschrapt.
Dat was vroeger, zei ik. Jij hebt het er weer in gezet voor me.

Yiyun Li

Het leven doet alsof
de tijd oneindig is,
onuitputtelijk, zo slordig
springt het ermee om.

Het stelt zich de waanzin voor
van zijn in een moment;
waanzin, want elk begrip,
elke notie ervan ontgaat het.

Het leert het geheim, wie weet, nog kennen
als het zijn einde in de ogen ziet,
wellicht mijmerend over zijn gedrag –
dan van al die anderen.

Banaal tijdverdrijf,
uitbanning van lamlendigheid,
gemis aan zingeving –
en dat te willen vullen

met knutselen met woorden
die het gevoelsleven prikkelen,
de dopaminepomp stimuleren
om de stemming op te tillen

met bellettrie.
Maar alleen de dode kent het privilege
en is vandaag en alle andere
in elk moment.