Essay, Leeslengte kort, Opinie

Vergeten zomer

Zomerbloemen – Leo Gestel – 1913

Op een avond in een zomer raak ik in het park in gesprek met een jonge vrouw over het klimaat.

Ze zegt: ‘Ik maak me zorgen, maar om nou te zeggen dat ik mijn gedrag aanpas. Ik ga gewoon op vliegvakantie en ik pak nog steeds de auto overal naartoe. Hooguit eet ik een stukje minder vlees.’

Ze vertelt ook: ‘Misschien zou het beter zijn als ik wat meer mijn best deed, maar ik kan me nauwelijks schuldig voelen. Ik werk in de geestelijke gezondheidszorg, ik doe mijn best voor de wereld op een andere manier. Ik zie zoveel mensen om mij heen die dakloos zijn, arm, ziek en zonder zorg – het is mooi gedacht om met het klimaat bezig te zijn, maar deze mensen hebben wel wat anders aan hun hoofd, laten we dat eerst oplossen.’

In diezelfde dagen hoor ik in de media onze premier geïnterviewd worden over de dan lopende EU-top waar onderhandeld wordt over het corona-herstelfonds van 750 miljard euro. Noord-Europa kan weinig begrip opbrengen voor de nood van de Zuid-Europese staten. Het gaat er hard aan toe, met Nederland voorop. Mark Rutte zit daar niet mee. Hij zegt daarover: ‘Iedereen zit hier om zaken te doen voor zijn eigen land. Als het eens stevig botst dan weet je in ieder geval dat het ergens over gaat.’

Lees verder
Standaard
Dichtwerk, Gedachte, Leeslengte kort

Kompaan

Futuristische compositie – vermoedelijk Jules Schmalzigaug – ca. 1912-1915

Het was een kompaan waarvan wij wisten:
voor het leven. Maar de grond waarvan hij dacht
dat die hem baarde voor zijn listen,
werd door ons arrogante zaad verkracht.

Grove teelt leidt tot genen die zich wreken
zullen – desnoods na eeuwen pas
zal de walging weten uit te breken,
over elk zelfingenomen ras.

De korst knapt open en de bondgenoot
morft zich tot bedreiging.
Geen vriendschap wil graag dood,
toch had deze van begin af aan de neiging.

Standaard
Dichtwerk, Gedachte, Leeslengte kort

Europa

Europa en de stier – Gustave Moreau – ca. 1869

– tussen muren gevangen
trouw als een hond
aan humane waarden,
laat door haar bijgesteld.

Want iemand zei dat het onmogelijk was.

– stichtte een vrijstaat
op miljoenen ruggen
die ze achteloos wiste
in koloniale verstikking.

En niemand zag er de confrontatie in.

In de historie,
door haarzelf gesponnen,
groeide haar kind
tot een angstwekkende spiegel.

Dacht iemand dat het nooit komen zou?

Trillend en twijfelachtig
wacht ze nu af,
onmachtig offer,
getuige die schuldig is.

Standaard
Dichtwerk, Gedachte, Leeslengte kort

Oekraïne

Gedwongen klem tussen de machten in,
wat kan het nu nog geven?
Zijn gewonde volk, de zwarte grond?

De onverzadigbaren met hun plan;
zodra de buit is opgedeeld
zullen zij elkaar bevechten.

Nooit zal het genoeg zijn,
het grensland moet vermorzeld worden
totdat er niets meer over is

dan de lijn die dan omstreden wordt,
omdat er altijd een verleden is
waarin de deling anders was.

De catastrophe – Philippus Metman – 1913
Standaard
Dichtwerk, Leeslengte kort

Het ontwaken

Daar trok een diepe waarheid
een onverbiddelijke lijn
– in Den Beginne was er Licht –
tot onontrafelbaar geheim.

Dan vraagt de gastheer:
‘Een groot wonder dus?’
‘Allicht een breinbreker’,
antwoordt de fysicus.

De schakel waar
licht materie delft
en uit het niets
het leven welft.

Verklaren wordt
een kansberekening,
schouwen de actor
tot verankering.

‘Zijn wij alleen soms?’
‘Onmeetbare opportuniteit.’
Dan draagt het wonder
ontzagbare verantwoordelijkheid.

Het ontwaken – Jan Sluijters – 1913
Standaard